SAVEZ KOMUNISTIČKE OMLADINE KROZ ISTORIJU

Savez komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ) je revolucionarna omladinska marksističko-lenjinistička organizacija koja deluje na prostoru bivše Jugoslavije .

SKOJ je obnovljen 1992. godine kao omladina Nove komunističke partije Jugoslavije (NKPJ). U periodu snažnih antikomunističkih ataka na svest radnog naroda naše domovine SKOJ je dosledeno i principijelno držao visoko podignutu zastavu marksizma-lenjinizma. Bratoubilački ratovi, divljačka privatizacija, drastično osiromašenje i nezaposlenost, imperijalistički napadi i okupacija, rasparčavanje zemlje su neke od negativnih posledica restauracije kapitalizma u našoj domovini. SKOJ političku, ekonomsku, nacionalnu, kulturnu i opštedruštvenu situaciju u Jugoslaviji pre restauracije kapitalizma promatra bez nostalgičarskih iluzija, već se rukovodi isključivo principima naučnog socijalizma. Načelna je ocena SKOJ-a da je „samoupravni“ socijalizam kao dominantna doktrina u SFRJ, iako ipak socijalistički sistem i neuporedivo bolji od svega što nastupa posle kontrarevolucije, ispoljio brojne devijantnosti i revizionističke ispade. Otpočinjanje restauracije kapitalizma u našoj domovini se vremenski poklapa sa reosnivanjem SKOJ-a koji je ukinut tragične 1948. godine kada Komunistička partija Jugoslavije otpočinje revizionističku politiku koja je utrla put restauraciji kapitalizma kroz odustajanje od praktične primene bazičnih postulata naučnog socijalizma, što je za finalni rezultat imalo odrođavanje najširih narodnih masa i klase proletarijata od svoje partije. Sve ove okolnosti su predstavljale i na žalost još uvek predstavljaju glavne uzročnike diskreditacije predvodničke uloge komunista u klasnoj borbi proletarijata, pa i same klasne borbe među najširim narodnim masama što je buržoazija sa svojim eksponentima vešto iskoristila u snažnoj i histeričnoj anitkomunstičkoj propagandi koja ne jenjava već se produbljuje u uslovima ciklične i strukturne krize kapitalizma. SKOJ bez obzira na sve spomenuto opstaje kroz čitav ovaj period, i približavajući se svojoj dvadestoj godišnjici od reosnivanja sa još većim žarom i odlučnošću jednako ofanzivno nastupa prema kapitalističkom varvarstvu, privatizaciji, imperijalizmu, šovinizmu, neofašizmu kao i revizionizmu i reformizmu. Iako su u punom smislu naša Partija i naša omladinska organizacija najzaslužnije da se plamen komunizma na prostoru bivše Jugoslavije ne zagasi, naš je cilj da na osnovama autentičnog marksizma-lenjinizma raspirimo požar klasne borbe u našem društvu. Istorija nas uči da je najveći teret u ostvarivanju ovog zadaka padao na pleća omladine koja je podnosila najveću žrtvu u svim socijalističkim revolucijama. SKOJ ne beži od ovog odgovornog zadatka i sa svojim uporištem među radničkom, studentskom i školskom omladinom odlučno nastavlja borbu za socijalizam. Međunarodna saradnja i jačanje internacionalnog omladinskog komunističkog pokreta su garanti uspeha naše borbe na domaćem terenu.

Antikomunizam koji je posebno očigledan na području bivših socijalističkih zemalja u Evropi je pojava koja direktno utiče na kompletan pokret komunističkih omladina Evrope i sveta, te se protiv treba boriti kolektivno. SKOJ kao član Svetske federacije demokratske omladine ( WFDY) podupire sve inicijative koje se tiču borbe protiv imperijalizma na globalnom planu. Mi smo stava da WFDY treba da u punom smislu predstavlja masovan pokret sa konstantnim zajedničkim akcijama progresivne omladine za svet mira, progresa i socijalne transformacije.

Savez komunističke omladine Jugoslavije ima iza sebe sjajne, nenadmašne, herojske tradicije. Tokom svog 90- to godišnjeg postojanja iskazao je mnogobrojne primere herojstva i samopožrtvovanja. Skojevci su i kada su svoj život nesebično polagali za slobodu u cvetu svoje mladosti ni na tren nisu ispuštali zastavu socijalizma, nego su je svojom smrću još više uzdizali u borbi za socijalizam, za društvo u kome će nestati surovo gaženje ljudskog dostojanstva i slobode od strane kapitalizma. Umirali su sa punom verom u pobedu ideala socijalizma.

Njihova herojska, prometejska, dela predstavljaju neugašen svetionik za čitavu radničku klasu, za sve slobodoljubive ljude.

Na njihovim primerima se uči kako se bori i umire u borbi za mir, demokratiju i socijalizam.

NASTANAK SKOJ- a

SKOJ — revolucionarna politička organizacija komunističke omladine Jugoslavije osnovan je 10. oktobra 1919. godine na konferenciji održanoj u Zagrebu u prisustvu oko 50 delegata komunističkih omladinskih organizacija iz cele zemlje. Na konferenciji je izabran privremeni Centralni odbor sa sedištem u Zagrebu.

U Beču je, na inicijativu SKOJ- a od 16. do 17. maja 1920. godine ilegalno održana Prva internacionalna konferencija komunističkih omladinskih organizacija jugoistočne Evrope.

U Beogradu je od 10. do 14. juna 1920 .godine održan Prvi kongres SKOJ- a. Kongresu su prisustvovali predstavnici organizacija iz Srbije, Hrvatske, Slovenije, Bosne i Hercegovine, Vojvodine i Slavonije u ime 3000 članova. Posle Kongresa — jula meseca SKOJ je narastao na oko 8000 članova.

Zbog velikog uspeha KPJ na izborima za Ustavotvornu skupštinu 28. novembra 1920. godine, čemu je u značajnoj meri doprineo i SKOJ, Vlada je naredbom od 29. decembra 1920. godine, poznatom kao Obznana, zabranila delovanje svih komunističkih organizacija. Za samo 14 dana bilo je zatvoreno oko 12 000 komunističkih aktivista Partije i SKOJ- a.

Na Rožniku kod Ljubljane je od 20. do 22. augusta 1922. godine održana Prva konferencija SKOJ- a. Konferenciji je prisustvovalo 17 delegata i predstavnik Izvršnog odbora KPJ. Konferencija je istakla borbu SKOJ- a za poboljšanje ekonomskog položaja radničke omladine i za njena politička prava.

U Guštanju je od 24. do 26. juna 1923. godine održan Drugi kongres SKOJ- a. Zbog frakcionaške borbe u KPJ, Kongres je poklonio posebnu pažnju stanju u KPJ. Kongres u Guštanju usvojio je i više rezolucija: o radu na selu, o prosvetnom radu SKOJ- a, o ekonomskoj borbi radničke omladine.

U Ravnama (blizu Guštanja) 30. juna 1926. godine održan je Treći kongres SKOJ- a. Kongres je postavio zadatke: da se SKOJ reorganizuje na poduzetnom principu (s ćelijama po podružnicama) da stvara organizacije na selu i među intelektualnom omladinom, da se politički aktivira u borbi protiv vlasti buržoazije i reakcionarne politike vladajućeg režima, da se povede borba za ekonomska prava radničke omladine i radi na ideološkoj izgradnji kadrova i dr.

Kralj Aleksandar je 6. januara 1929. godine izvršio državni udar, ukinuo Ustav, raspustio Narodnu skupštinu i zaveo apsolutističku diktaturu. KPJ i SKOJ su ponovo preživljavali teške dane. Počelo je masovno hapšenje i ubijanje naprednih ljudi. U toku 1929. godine do 1931. godine kroz zatvore je prošlo više od 10.000 političkih radnika. U tom vremenu ubijeno je i sedam sekretara SKOJ- a: Paja Marganović, Mijo Greški, Janko Mišić, Josip Debeljak, Josip Kolumbo, Pero Popović i Zlatko Šnajder.

U Ljubljani je 5. septembra 1934. godine održana Četvrta konferencija SKOJ- a. Konferencija je izabrala novi CK SKOJ- a s Borisom Kidričem na Čelu i delegaciju za Šesti kongres Komunističke omladinske internacionale.

U Zagrebu je od 8. do 10. septembra 1940. godine u ilegalnosti održana šesta zemaljska konferencija SKOJ- a. Konferenciji je prisustvovalo 30 delegata iz svih krajeva zemlje.

SKOJ U NARODNO- OSLOBODILAČKOM RATU I SOCIJALISTIČKOJ REVOLUCIJI

U razvitku SKOJ- a u NOR i revoluciji 1941 —1945. postojala su dva perioda. Prvi od ustanka 1941. pa do kraja 1942. i drugi, od kraja 1942 do kraja NOR. Posebno značajan bio je prvi period, jer su u njemu u osnovi riješeni problemi koji su se pojavljivali na planu organizacione izgradnje, načina organiziranja aktivnosti i obezbeđivanja rukovodeće uloge SKOJ- a među omladinom u vojsci. U ovom periodu prevaziđena je organizaciona zbrka u postavljanju SKOJ- a u partizanskim jedinicama, jer je u početku postojalo niz organizacionih formi (aktivi, podaktivi, jezgra, vaspitne grupe), koje su usporavale razvitak SKOJ- a, otežavale i kočile njegov rad.

U ovom periodu je organizaciona izgradnja SKOJ- a u NOV i POJ u osnovi bila izvršena, a organizacioni principi usvojeni i u praksi potvrđeni, primjenjivani su do kraja NOR u postavljanju i radu SKOJ- a u novoformiranim jedinicama.

Na planu mobilizacije omladine u vojne jedinice, također su ostvareni značajni rezultati, naročito u jesen 1941. i 1942. godine i to onog dijela mladih koji su uoči rata i u periodu okupacije zemlje već bili na antifašističkim i progresivnim pozicijama.

Drugi period, čiji je početak obeležen Prvim antifašističkim kongresom omladine Jugoslavije i savjetovanjem rukovodilaca SKOJ- a u vojsci, decembra 1942, karakteriše dalja dogradnja organizacione strukture; masovnije učešće omladine u oružanoj borbi i porast članova SKOJ- a u NOV i POJ i izvan oružanih snaga, na oslobođenim i okupiranim teritorij a- ma. Posebno masovan priliv omladine u NOV i POJ bio je posle kapitulacije Italije, kada su hiljade mladih stupali u oružanu borbu.

I pored toga što su članovi SKOJ- a davali stalne i nemale žrtve, jer su se uvek nalazili u prvim borbenim redovima zajedno sa članovima KPJ, SKOJ u NOV i POJ, sa razvojem i širenjem narodnooislobodilačke borbe, stalno je povećavao brojno stanje, zahvaljujući masovnom učešću mlade generacije u aktivnostima NOP i u oružanoj borbi. Prihvaćanjem hiljade mladih boraca koji su iz raznih sredina i različitih shvaćanja i uvjerenja stupali u pojedinim fazama NOR u sastav oružanih snaga, KPJ i SKOJ su političko- ideološkim utjecajem, podizanjem kulturnog i obrazovnog nivoa i pružanjem pomoći u njihovom vojnom uzdizanju odlučujuće uticali u razvijanju i podizanju svesti mladih antifašista, boraca NOV i POJ, koji su postepeno usvajali naučni socijalizam i borili se mladalačkim žarom za ostvarenje ciljeva NOP i postajali članovi SKOJ- a i KPJ.

Složeni i teški uslovi u kojima je pokrenut oružani ustanak 1941. i vođen NOR u narednom periodu, bitno su uticali, uz stalnu i aktivnu ulogu KPJ i SKOJ- a, na brzo sazrevanje mladih, koji su od 18- godišnjaka za kratko vreme postajali zreli i odlučni ljudi, kojima su poveravane razne vojnopolitičke dužnosti. Od nepismenih i polupismenih seoskih omladinaca i omladinki, izrastali su u toku NOR odvažni i hrabri komandiri i komandanti i sposobni politički komesari. KPJ i SKOJ su u toku NOR pravilnim odnosom prema mladim, uspeli ne samo da ih usmere u pravcu aktivnog učešća u oružanoj borbi, nego da od njih stvore odlučne borce za novo, progresivno, koje je bilo sastavni deo nacionalnooslobodilačke borbe naroda Jugoslavije. Prisustvo u oružanim snagama na kraju NOR preko 600.000 mladih ljudi i brojne žrtve koje je u borbi protiv okupatora i domaćih izdajnika dala mlada generacija, pokazuje da je omladina svojom masovnošću i odlučnošću

bila osnovna boračka snaga iz koje su izrastali rukovodeći kadrovi za novu revolucionarnu narodnu vojsku. Više od trećine celokupnog rukovodećeg kadra na kraju NOR bili su mladi ljudi, radnici, seljaci, studenti i đaci. I pored brojnog učešća omladine u oružanoj borbi, znatan dio ostao je po strani pokreta, a jedan deo nalazio se u sastavu kvislinških i kontrarevolucionarnih vojnih formacija, koje su se u toku NOR borile zajedno sa okupatorima protiv NOV i POJ. KPJ i SKOJ su uspeli na antifašističkoj, oslobodilačkoj i revolucionarnoj platformi da ostvare oružano jedinstvo antifašističke omladine, bez obzira na nacionalnost, socijalno poreklo, političku pripadnost i verska ubeđenja.

Radom na terenu, SKOJ i omladina iz NOV i POJ za sve vreme NOR, znatno su doprineli razvitku i aktivnosti organizacija SKOJ- a i USAOJ- a na terenu, povezivanju vojske i naroda, stvaranju i jačanju njihovog jedinstva, međusobne saradnje i pomoći. Kako su se u vojnim jedinicama nalazile najprogresivnije i najbrojnije snage tadašnjeg društva, naročito u prvim godinama NOR i revolucije, one su odigrale značajnu ulogu u širenju ideja oslobodilačke borbe i bili su oni vojno- politički kolektivi, koji su zahvaljujući aktivnostima članova KPJ, SKOJ- a i vojno- političkih rukovodilaca, svrstali žarišta NOP u mestima i krajevima gde ih do njihovog dolaska nije bilo. Vojne jedinice su odigrale posebno značajnu ulogu u širenju narodnooslobodilačke borbe i ideja naučnog socijalizma. Zahvaljujući njima, vizija novog društva prodirala je i u najzabačenija mesta od Đevđelije do Triglava. Kao pokretne jedinice, čete, bataljoni i brigade NOV i POJ,

bile su propagatori i nosioci bratstva i jedinstva nacija i nacionalnosti u najtežem periodu njihove istorije. S obzirom da se u jedinicama NOV i POJ od jeseni 1941, pa do kraja NOR, u većini nalazila omladina, može se reći, da je ona bila ona snaga u tadašnjem jugoslovenskom društvu koja je pod rukovodstvom KPJ i SKOJ- a brzo shvaćala i prihvaćala ideje i stremljenja NOP, usvajala ih i borila se mladalačkim žarom i oduševljenjem za njihovo realizovanje unutar oružanih snaga i na terenu. Posebno su u tome prednjačili članovi KPJ i SKOJ- a.

U borbava za vreme fašističkog desanta na Drvar 25. maja 1944. godine herojski su živote položili svi članovi Okrućnog komiteta za Drvar – Duško Bursać, Duško Bajić, Ljubo Bosnić, Razija Omanović , Zora Zeljković , Savica Solomun. Najstariji član rukovodstva imao je samo 22 godine. Skojevci su hrabro pružali dvočasovni otpor nadmoćnijem neprijatelju. Rafali su obasipali zgradu, a Nemci su prilazili i kroz prozore ubacivali bombe, koje su skojevci vraćali nazad. Zalihe municije bile su male, neki su već bili ranjeni, ali otpor nije orestajao. Sedište Okružnog komiteta je tako postalo jedno od najjačih partizanskih uporišta u samom gradu, a oko njegove zgrade poginulo je oko tridesetak nemačkih vojnika. Okružni komitet Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ) za Drvar je odlikovan Ordenom narodnog heroja, 20. maja 1969. godine, povodom 25- ogodišnjice nemačkog desanta na Drvar.

Omladinski pokret u Jugoslaviji u toku NOR- a i socijalističke revolucije, afirmirao se kao značajni subjekt koji je aktivno učestvovao u svim djelatnostima NOP- a i bio masovna baza na koju su se KPJ i SKOJ oslanjali u provođenju svoje oslobodilačke i revolucionarne linije. Od uske i pretežno kadrovske organizacije kakav je SKOJ bio od početka drugog svetskog rata, izrastao je u toku NOR- a i socijalističke revolucije u masovnu organizaciju komunističke omladine koja je postala istinski rukovodilac omladine Jugoslavije. Takvom rastu SKOJ- a u NOR- u, pored ostalog u- mnogome je doprinela KPJ, koja je u radu sa omladinom po dolasku Josipa Broza Tita za njenog generalnog sekretara primenjivala Lenjinove reci da .. .»bezuslovno moramo biti za organizacionu samostalnost saveza omladine... jer bez potpune samostalnosti omladina neće moći ni da se sama izgradi u dobre socijaliste ni da se pripremi za to da vodi napred«. Provođenje toga stava u radu sa

omladinom i pružanjem pomoći SKOJ- u preko svojih najboljih članova, KPJ je u toku NOR- a podsticala samoinicijativno omladinskih masa, koje su kroz raznovrsne oblike aktivnosti u oružanim snagama i na terenu, izrastale u najodlučnije borce za ostvarivanje ciljeva NOP- a. Mnogi od mladih boraca stupili su u oružanu borbu kao antifašisti bez određenog ideološkog i političkog opredeljenja ili su ranije bili pod uticajem raznih građanskih omladinskih organizacija, a iz NOR- a su izašli sa komunističkim ubeđenjima kao članovi KPJ ili SKOJ- a. Učenjem omladine u komunističkom duhu, SKOJ i pored osetnih žrtava koje je davao u oslobodilačkom ratu permanentno uvećavao svoje članstvo. Na početku oružanih ustanaka 1941, godine SKOJ je imao oko 35.000 članova, a iz NOR- a izašao kao masovna organizacija sa oko 150.000 članova, od kojih je u NOV i POJ bilo oko 70.000.

Ako se ima u vidu da je u oružanoj borbi 1941—1945. godine poginulo preko 100.000 članova SKOJ- a i da je isto toliko primljeno u KPJ, onda proizlazi da je kroz SKOJ u toku NOR- a i socijalističke revolucije prošlo blizu 400.000 omladinaca.

Osim masovnog učešća u NOR- u, oko 1,500.000 mladih ljudi i devojaka iz raznih slojeva društva bili su na kraju NOR- a i socijalističke revolucije članovi Ujedinjenog saveza antifašističke omladine Jugoslavije (USAOJ- a), u kojoj je SKOJ kao njen sastavni deo bio rukovodeća i usmeravajuća snaga. To pokazuje da je KPJ uz pomoć SKOJ- a osvojila simpatije i pozicije i izvan granica tradicionalnih klasnih struktura.

Značajan doprinos razvoju SKOJ- a dao je njen rano poginuli sekretar Ivo Lola Ribar, proslavljeni omladinski tribun i višegodišnji sekretar SKOJ- a, rodio se u jeku I svetskog rata 23. aprila 1916. godine u Zagrebu.

Lola je veoma rano izrastao u lik mladog čoveka koji se ne miri sa postojećim i požrtvovano bori za jedan bolji svet, pravičnije i humanije odnose. Kao takav usvojio je komunističke ideale za koje je govorio da «će jednom osvojiti svet».

Vreme kada je Lola stupio na Beogradski univerzitet bilo je razdoblje naglog uspona revolucionarnog studentskog pokreta. On se 1935. godine potpuno predao studentskom i radničkom pokretu. Te godine postao je član Saveza komunističke omladine Jugoslavije, a ubrzo i član Akcionog odbora stručnih ekonomskih, kulturnih i sportskih udruženja Beogradskog univerziteta.

U narednim godinama pred početak Drugog svetskog rata Lola će biti izuzetno aktivan. Učestvovaće u nekoliko velikih štrajkova na Beogradskom univerzitetu, a predstavljaće omladinu i na mnogim skupovima i kongresima. Predvodio je 1936. godine jugoslovensku omladinu na međunarodnom kongresu u Briselu gde je izabran ua člana prezidijuma, a jedan je i od autora Apela omladini upućenog sa ovog kongresa. Isti godine na čelu je jugoslovenske omladinske delegacije na Svetskom omladinskom kongresu mira u Ženevi, gde je izabran u Međunarodni odbor. Sledeće godine učestvuje u konferenciji Svetske studentske zajednice za mir u Parizu, gde će 1938. godine učestvovati na sastanku Saveta pokreta svetskog omladinskog kongresa.

Lola je bio organizator omladinskih akcija i studentskih štrajkova, pokretač i urednik omladinskih listova i časopisa «Student», «Mladost», saradnik «Proletera», pisac letaka, proglasa raznih tekstova i pored svih svojih aktivnosti Lola je bio odličan student.

Ni surov režim bilećanskog zatvora u koji je zatvoren 1940. godine nije slomio Lolin revolucionarni mladalački duh, samo mu je još više ojačao vetu u opravdanost revolucionarnih ciljeva kojima je posvetio svoju mladost.

Posle izlaska iz zatvora Lola organizuje Šestu zemaljsku konferenciju SKOJ- a na kojoj je ponovo izabran za sekretara SKOJ- a. Na Četvrtoj zemaljskoj konferenciji KPJ izabran je za člana Centralnog komiteta KPJ, i u istoriju će ući kao najmlađi član CK KPJ:

Posle okupacije Jugoslavije Lola preuzima najodgovornije dužnosti u pripremanju za ustanak. Učestvuje u majskom savetovanju KPJ u Zagrebu, rukovodi sastankom SKOJ- a krajem juna 1941. godine u Beogradu, a jedan je od šestorice članova CK KPJ koji su 4. jula 1941. godine uputili poziv narodima Jugoslavije na oružanu borbu protiv fašističkog okupatora. Tokom jula i avgusta 1941. godine Lola neposredno rukovodi akcijama SKOJ- a u okupiranom Beogradu. U septembru odlazi u slobodno Užice, a krajem istog meseca učestvuje u vojnom savetovanju u Stolicama. Lola postaje član Vrhovnog štaba. Zbog što uspešnijeg organizovanja otpora okupatora putuje ilegalno po vim krajevima okupirane i raskomadane Jugoslavije.

On je pokretač i glavni urednik «Omladinske borbe» i član redakcije «Borbe».

Krajem 1942. godine organizuje u slobodnom Bihaću omladinski kongres na kome je osnovan Ujedinjeni savez antifašističke omladine Jugoslavije - USAOJ.

Njegov nemirni mladalački duh ugasiće neprijateljske bombe 27. novembra 1943. godine na Glamočkom polju.

Imao je 27 godina i mnogo toga je još mogao da i uradi za ostvarenje svojih plemenitih revolucionarnih ideala, bio je to nenadoknadiv gubitak. Lola je za revoluciju i slobodu dao poslednje što jedan revolucionar može dati – svoju mladost, svoj život.

Masovnim učešćem u narodnooslobodilačkoj borbi, članovi SKOJ- a i ostali omladinci borci NOV i POJ, dali su značajan doprinos opštoj antifašističkoj borbi u svetu i afirmaciji nove narodne vojske, NOP- a i omladine Jugoslavije u međunarodnoj javnosti. Oni su bili avangarda svoje generacije, nosioci progresa i vesnici bolje budućnosti.

SKOJ U OBNOVI I IZGRADNJI ZEMLJE

SKOJ je tokom rati posle rata bio nosilac dobrovoljnog rada, omladijskih radnih akcija koje su iz ratne pustoši dizali ne samo zemlju i privredu, nego i jačali duh u veru svih u bolju i srećniju budućnost. Omladinske radne akcije nastale su još u toku NOB- a, a naročito su bile popularne nakon završetka Drugog svetskog rata i imale su za cilj da obnove i izgrade privredu, infrastrukturu, naučne, sportske, kulturne i zabavne objekte u Jugoslaviji. U prvim posleratnim Saveznim radnim akcijama milioni omladinaca gradili su autoputeve, pruge, fabrike, čak i čitave gradove. Omladina iz cele Jugoslavije, ruku pod ruku kretala je u izgradnju svoje zemlje i svoje budućnosti. Stotine hiljda omladinaca svih naroda i narodnosti radili su zajednički i kovali zajedno svoju budućnost.

Počeci radnih akcija vezuju se za period Narodnooslobodilačke borbe. Omladinske radne brigade, radne čete i brojne grupe u svim krajevima Jugoslavije dale su tokom rata 35 miliona radnih dana.

Već od samog početka podizanja ustanka mladi su radili na prikupljanju vojne opreme i municije, u avgustu 1941. godine u selima oko Drvara omladinske radne čete prikupljale su letinu i obavljale ostale poslove za front, aktivno su pomagali borce prikupljajući im odeću i obuću. Prvom većom organizovanom radnom akcijom smatra se odlazak omladinske radne grupe iz tek oslobođenog Užica, oktobra 1941. godine, prema Višegradu i Dobrunu na berbu kukuruza.

Tokom 1942. godine snažno je rastao broj omladinskih radnih jedinica širom Juhgoslavije. Omladinske radne jedinice iste godine su popravile prvu partizansku prugu Drvar- Ključ i napravile put Glamoč- Rore.

Najvećom radnom akcijom omladine u toku NOB- a smatra se „Žetva u Saničkoj dolini“ u kojoj je, tokom jula i avgusta 1942. godine, učestvovalo preko 7.000 mladića i devojaka. Rezultati ove akcije su bili veliki - podeljeno je oko 150 vagona razne hrane, žita, voća i povrća, a u rezervu je stavljeno 750 vagona razne hrane. Kao poseban podvig ove akcije smatra se žetva 800 žetelaca, koja je obavljena 27. avgusta 1942. godine ispred samih ustaških bunkera. Omladina je tada u potpunosti ispunila zavet - „Ni zrno žita okupatoru“.

Tokom 1943. godine, godine najtežih borbi, omladina je na slobodnim, ali i na okupranim, područijima svojim radom aktivno učestvovala u pomoći NOP- u.

U danima pred potpuno oslobođenje zemlje, mladi su radili na raščišćavanju ruševina, obnovi puteva, pruga i mostova, a posebno se svojim radom ističe na seči drva na Crnom vrhu (od polovine januara - do polovine marta 1945), gde je po dubokom snegu i jakoj zimi pripremano hiljade kubnih metara ogrevnog drveta za potrebe Beograda. U sličnim uslovima mladi seku drveće na Rudniku (od polovine januara do polovine februara 1945) koje je nošeno za Beograd, a naročito u bolnice na Sremskom frontu.

U periodu nakon oslobođenja Jugoslavije omladinske radne akcije se proširuju na izgradnju ratom uništene zemlje i tako u periodu do 1952. godine nastaju velike Savezne akcije, gde mladi rade na gradilištima od opšteg društvenog interesa. Svojom masovnošću, iskazanom nesebičnošću i željom da se izgradi zemlja mladi ostvaruju niz vrednih rezultata, iako su u tim prvim radnim akcijama nakon rata vladali veoma teški uslovi rada i života. Akcijaši su radili sa malo mehanizacije i iskustva, često bez pijaće vode, bez dovoljno odeće i obuće ali sa velikom nadom i poletom.

Godine 1946. mladi iz svih krajeva Jugoslavije okupljaju se na izgradnji omladinske pruge Brčko- Banovići, u izgradnji 90 km duge pruge učestvuje 62.268 omladinaca. Da bi izgradili prugu mladi su iskopali 1.360.000 kubnih metara zemlje i probili tri tunela ukupne dužine oko 600 metara. Pruga se najviše gradila ručno, jer je bilo vrlo malo alata, a o mehanizaciji sa se i ne govori. Prva velika omladinska pruga je bila završena 22 dana pre zadatog roka a na prvom vozu koji je krenuo iz Banovića prema Beogradu bilo je ispisano: „Mi gradimo prugu - pruga gradi nas“.

Pored izgradnje pruge Brčko- Banovići, tokom 1946. godine omladina je radila i na izgradnji Novog Travnika, završavanju radova na izgradnji rudarskog naselja u Banovićima, pripremnim radovima za izgradnju auto- puta Beograd- Zagreb, izgradnji 36 km koloseka između Foče i Kopača, i izgradnji 40 km dugog Posavskog kanala koji predstavljao prvi melioracioni objekt kojeg su gradili mladi.

Tokom 1947. godine započinje se s gradnjom druge velike omladinske pruge između Sarajeva i Šamca (od 1. aprila do 15. novembra 1947) čija dužina iznosi 242 km (skoro tri puta duža od prethodne), a gradilo ju je 217.234 omladinaca. Prilikom izgradnje ove pruge trebalo je izgraditi 17 mostova (dužina svakog je između 90 i 180 metara), 9 tunela ukupne dužine 2.525 metara i obaviti zemljane radove sa preko 5 miliona kubnih metara za što je bilo potrebno 3 miliona radnih sati.

Omladina je još jednom napravila veliki podvig zavšivši prugu 14 dana pre zadatog roka. Pored ovih radnih rezultata mladi su na stručnim kursovima sticali nova znanja, mnogi su ne samo naučili prva slova, nego su pročitali i više knjiga, mnogi su postali kvalifikovani radnici spremni da odu u fabrike.

Pored izgradnje pruga omladina je učestvovala i u izgradnji velikih industriskih objekata: fabika "Ivo Lola Ribar" u Železniku (od aprila 1947. do početka 1948. uz učešće 15.566 omladinaca); fabrika hidrauličnih ležajeva i parnih kotlova u Žitnjaku, kod Zagreba; fabrika za prehrambenu i hemijsku industriju "Jedinstvo" u Žitnjaku, kod Zagreba; fabrika za proizvodnju tempera i sivog liva "Titarf" u Kamniku; fabrika magnezijskih opeka (današnji "Magnohrom") u Kraljevu; hemijski kombinat u Vitkovićima, kod Goražda (od 1950. do 1951.); fabrika "Maglić" i "Sutjeska" u Foči (1950); fabrika tekstila "Raška" u Novom Pazaru (od 1951. do 1953.); fabrika kablova "Moša Pijade" u Svetozarevu (1952); fabrike u Aranđelovcu i Mladenovcu; fabrika "Krušik" u Valjevu; železara u Zenici (od 1948. do 1953.); valjaonica bakra u Sevojnu, kod Užica (od 1950. do 1952.); železara u Nikšiću (1951).

Kao i na izgradnji nekoliko hidrocentrala: u Jablanici (od 1947. do 1954.); sistemu hidrocentrala u Mavrovu (od 1948. do 1952. uz učešće 37.000 omladinaca); hidrocentrali u Zvorniku (od 1950. do 1955.); sistemu hidrocentrala na Vlasini (od 1950. do 1955.); hidrocentrali u Vinodolu (od 1950. do 1954.) U ovome periodu mladi rade i na izgradnji Novog Beograda a zatim traje izgradnja Nove Gorice, a radovi se odvijaju i na izgradnji studentskih gradova u Zagrebu, Sarajevu, Ljubljani itd.

Za osvedočena herojska dela i ispoljeni masovni heroizam članova SKOJ- a u ratu Prezidijum Narodne skupštine FNR Jugoslavije ukazom odlikovao je oktobra 1948. godine SKOJ Ordenom narodnog heroja.

SKOJ U GODINAMA SUKOBA JUGOSLAVIJE I SSSR- a

Stvaranje Informacionog biroa komunističkih i radničkih partija 1947. godine odigralo je pozitivnu ulogu za otklanjanje podvojenosti među komunističkim partijama, stvorene posle raspuštanja Kominterne, predstavljalo je značajan faktor jačanja proleterskog internacionalizma u redovima međunarodnog komunističkog pokreta i daljeg okupljanja radničke klase i svih trudbenika u borbi za čvrst mir, demokratiju i socijalizam. Sve to je još više učvrstilo duh uzajamne saradnje među komunističkim i radničkim partijama na osnovu principa proleterskog internacionalizma.

Godina 1948. bila je tragična za jugoslovenski i međunarodni radnički pokret. U vreme Petog kongresa KPJ i posle njega svi oni koji su se izjasnili za Rezoluciju Informacionog biroa ili na bilo koji način ispoljili dileme ili prijateljski satv prema Sovjetskom Savezu bili su hapšeni, a najveći deo interniran je u neke od političkih logora, među kojima se po svojoj surovosti isticao Goli otok. Najveći broj represiranih ljudi, uglavnom članova Partije i SKOJ- a, postupalo je u skladu sa tada važećim Programom i Statutom KPJ na osnovu kojeg su oni imali pravo da iznose svoje mišljenje o svim aspektima politike KPJ i države. U narednih pet godina paralelno sa hapšenjem i isključivanjem članova partije iz KPJ i SKOJ- a užurbano i masovno su primani novi, često ne selektivno i građansko- buržuaske elemente koji su svoje članstvo u Partiji videli kao odskočnu dasku za građenje vlastite karijere.

Iz Partije i SKOJ- a isključeno je 218 379 ljudi, u ogromnoj većini članova koji su primljeni u članstvo Partije i SKOJ- a do proleća 1948. godine, drugim rečima, isključeno je oko 60% onih koji su na svojim leđima izneli oslobodilačku borbu i socijalističku revoluciju. Mnogi od uhapšenih i isključenih članova Partije i SKOJ- a bili su narodni heroji, visoki oficiri, poslanici ili članovi vlade.

Godine 1948. SKOJ i Narodna omladina Jugoslavije - NOJ su se ujedinili u jednu organizaciju, koja je nastavila da koristi ime Narodne omladine Jugoslavije a SKOJ je praktično prestao da postoji utopljen u NOJ. NOJ je kasnije promenio ime u Savez socijalističke omladine Jugoslavije koji se raspao zajedno sa Jugoslavijom početkom 1990- ih.

Osnovni zadatak SKOJ-a danas je da se omasovi, da pronađe odgovarajuće sadržaje i metode rada, kako bi na najbolji način asistirao svojoj matičnoj organizaciji, NKPJ, u borbi protiv kapitalističkih kontrarevolucionarnih snaga, reakcionara svih boja i agresivne politike imperijalizma na čelu sa SAD.

Biti skojevac danas znači biti borac za novo pravednije, socijalističko društvo, za besmrtne ideje marksizma- lenjinizma, protiv nazadnih uticaja u svim sferama života, u privredi, kulturi, sportu, muzici, umetnosti, zabavi...

Pozivamo sve mlade radnike, nezaposlene, studente i đake da pristupe SKOJ- u i da zajedničkim snagama povedemo borbu za socijalizam i obnovu Jugoslavije.

Još smo tu! Ne zbog nostalgije,već zbog budućnosti!!!